       |
||
  » home » newsy » galeria » sterow. ruchem » wagony » mapa kolejowa » linia 117      » o stronie... » o autorze... » księga gości » linkownia » kontakt 
|
Urządzenia mechaniczne scentralizowaneW urządzeniach mechanicznych scentralizowanych nastawianie zwrotnic, rygli, wykolejnic odbywa się przy pomocy zespołu dźwigni nastawczych umieszczonych w nastawni (stąd centralizacja urządzeń). Nastawnica mechaniczna scentralizowana składa się z ławy dźwigniowej z dźwigniami zwrotnicowymi, sygnałowymi, aparatu blokowego - odpowiedzialnego za utwierdzanie przebiegów oraz blokady stacyjne i liniowe, umieszczonego na podstawie blokowej, w której znajdują się drążki przebiegowe służące do zamykania przebiegów oraz skrzyni zależności - której funkcją jest wzajemne uzależnienie działania wszystkich tych urządzeń. W przypadku sygnalizacji świetlnej stosuje się również plan świetlny zawieszony nad nastawnicą lub wykonany w formie biurka.  Nastawnica mechaniczna scentralizowana (kliknij aby powiększyć) Dźwignie nastawcze poruszają poprzeczkami zależności znajdującymi się w skrzyni zależności, służącymi do uzależniania stanu dźwigni od suwaków przebiegowych, poruszających się wzdłuż skrzyni. Poprzeczka po przełożeniu dźwigni przesuwa się w dół, w czasie przestawiania lub w przypadku zerwania pędni zajmuje położenie pośrednie. Dźwignie sygnałowe ponadto posiadają napędy suwaków sygnałowych, za pośrednictwem których uzależniane są od blokad liniowych, utwierdzenia przebiegu itp. 
Nastawnica mechaniczna scentralizowana Jeżeli w okręgu znajdują się zwrotnice przestawiane ręcznie, także mogą zostać włączone w zależności. Na ławie dźwigniowej umieszczony zostaje specjalny zamek kluczowy pojedynczy lub podwójny wraz z dźwigienką, która może być przestawiana w górę lub w dół zależnie od obecności klucza w jednym z zamków i porusza poprzeczką włączoną w zależności tak jak inne dźwignie. Spotyka się przypadki kiedy wszystkie zwrotnice w okręgu zamykane są kluczami na miejscu i włączone w zależności za pomocą takich zamków, a centralnie nastawiane są jedynie rygle - jest to w zasadzie nastawnica kluczowa, ale o konstrukcji identycznej do nastawnic scentralizowanych. 
Zamek kluczowy Przebiegi manewrowe przeważnie nie są zamykane - dźwignie tarcz manewrowych i zaporowych poruszają poprzeczkami zależności i wchodzą w zależności tak samo jak dźwignie zwrotnicowe, ryglowe czy wykolejnicowe. Zamykanie przebiegu Po nastawieniu odpowiednich zwrotnic do danych położeń przebieg zostaje zamknięty za pomocą drążka przebiegowego. Drążki przebiegowe poruszają suwakami przebiegowymi w skrzyni zależności, mogą przestawiane być w jedno z dwóch położeń (w górę lub w dół) dla dwóch różnych przebiegów (suwak przesuwa się w prawo lub lewo). Dla wzajemnego wykluczania sprzecznych przebiegów niewykluczających się położeniami zwrotnic, drążki przebiegowe posiadają także poprzeczki zależności analogicznie do dźwigni nastawczych. 
Drążki przebiegowe Skrzynia zależności Zależności realizowane są za pomocą nasadek zależności umieszczonych na suwakach przebiegowych. W zależności od kształtu nasadka może w różny sposób uzależniać suwak od poprzeczki dźwigniowej: 
W powyższym przykładzie w przebiegu A poprzeczki dźwigni zwrotnicowych 1, 3, 4 zamykane są w położeniu plus, 2 w położeniu minus i zwalniane są poprzeczki dźwigni sygnałowych 1 i 2, natomiast w przebiegu B zamykane są zwrotnice 2 w położeniu plus, 4 w położeniu minus i zwalniana jest dźwignia sygnałowa 2. Jak widać przełożenie drążka możliwe jest tylko przy prawidłowym ustawieniu odpowiednich dźwigni i zamyka je w tych położeniach - po przełożeniu drążka nie jest możliwe ich przestawienie (przebieg jest zamknięty). Jednocześnie zwalniane jest zamknięcie odpowiednich dźwigni sygnałowych. W skrzyni zależności znajdują się ponadto inne elementy potrzebne do prawidłowego jej działania - grupowe zamknięcia dźwigni sygnałowych, uzależniacze kolejności dźwigni sygnałowych oraz styki elektryczne za pomocą których kontrolować można położenie suwaków. Grupowe zamknięcie dźwigni sygnałowej stosuje się gdy jedna dźwignia zwalniana ma być przez kilka różnych suwaków przebiegowych. Po zwolnieniu przez jeden suwak blokowały by ją inne suwaki sprzecznych przebiegów - dlatego wszystkie suwaki poruszają wałkiem na którym osadzona jest specjalna nasadka zwalniająca daną dźwignię - dzięki temu przesunięcie jakiegokolwiek suwaka powoduje jej zwolnienie. Uzależniacze kolejności stosuje się w przypadku nastawiania semaforów i tarcz ostrzegawczych osobnymi dźwigniami, lub semaforów wyjazdowych i drogowskazowych. Uzależniacze umieszczone są wahadłowo nad poprzeczkami dźwigni sygnałowych i pozwalają na przełożenie drugiej dźwigni sygnałowej (tarczy ostrzegawczej, semafora drogowskazowego) dopiero po przełożeniu pierwszej. Mogą uzależniać więcej niż dwie dźwignie, np. dźwignię semafora wyjazdowego oraz dwie dźwignie semaforów drogowskazowych. Ponadto uzależniacze z zamknięciem wstecznym, stosowane w przypadku tarcz, zamykają dźwignię semafora po nastawieniu sygnału do czasu zwolnienia dźwigni tarczy ostrzegawczej. Utwierdzanie przebiegu Po zamknięciu przebiegu nie jest jeszcze możliwe nastawienie sygnału na danym semaforze - suwak sygnałowy danej dźwigni jest blokowany przez zawórki blokowe znajdujące się pod aparatem blokowym. Dolne segmenty zawórek obracają się na wałkach blokowych - które poruszane są odpowiednimi suwakami w skrzyni zależności - i wchodzą w zależności z blokami elektromechanicznymi (za pośrednictwem prętów blokowych) umieszczonymi nad nimi, w aparacie blokowym. Po zamknięciu przebiegu następną czynnością nastawczą jest utwierdzenie przebiegu - poprzez zablokowanie bloku przebiegowego utwierdzającego Pu. Blok posiada zawórkę przebiegowo - sygnałową, która pozwala na jego zablokowanie dopiero po zamknięciu odpowiedniego przebiegu, i po zablokowaniu bloku zwalnia suwak sygnałowy. Jeden blok Pu może służyć do utwierdzania wielu przebiegów, najczęściej przebiegów wjazdowych od jednego semafora wjazdowego lub wyjazdowych na dany tor szlakowy. Blokada stacyjna W urządzeniach mechanicznych stosowana jest elektromechaniczna blokada stacyjna. Danie nakazu/zgody poprzedzone musi być przełożeniem drążka przebiegowego, który o ile zachodzi taka potrzeba zamyka odpowiednie dźwignie zwrotnicowe i drążki przebiegów sprzecznych. Jednocześnie, za pomocą zawórki przebiegowej, zwalniany jest pręt bloku dania nakazu/zgody i możliwe jest jego zablokowanie. W nastawni otrzymującej nakaz/zgodę blok On/Oz zwalnia za pośrednictwem zawórki suwak przebiegowy danego przebiegu i możliwe jest zamknięcie przebiegu i kontynuowanie czynności nastawczych. Jeżeli sygnał w nastawni otrzymującej nakaz/zgodę nastawiany jest dźwignią sygnałową, pod blokiem On/Oz stosuje się zawórkę specjalnej konstrukcji - zawórka ta pełni jednocześnie funkcję zawórki przebiegowej, zwalniającej suwak przebiegowy oraz przeciwwtórnej, uniemożliwiającej dwukrotne wykorzystanie zgody. Elektromechaniczna blokada liniowa Elektromechaniczna blokada liniowa uzależniona jest poprzez zawórki początkowe, końcowe i względnie pozwolenia od suwaków sygnałowych. Zawórka początkowa umożliwia zablokowanie bloku początkowego dopiero po obsłużeniu i cofnięciu dźwigni sygnałowej, końcowa - uniemożliwia zablokowanie bloku przy przełożonej dźwigni sygnałowej, pozwolenia - zamyka dźwignie sygnałowe jeżeli blok pozwolenia jest zablokowany (pozwolenie dane drugiemu posterunkowi). Nad blokiem końcowym stosuje się ponadto zastawkę elektryczną zwalnianą czujnikiem szynowym umieszczonym przy wjeździe na stację. Współpraca z sygnalizacją świetlną 
Pulpit do obsługi sygnalizacji świetlnej Przy sygnalizacji świetlnej stosuje się plan świetlny, na którym powtarzane są stany sygnalizatorów. Istnieją dwa sposoby nastawiania sygnałów - wolnostojącymi na ławie dźwigniami o budowie podobnej do drążków przebiegowych lub przyciskami. W pierwszym przypadku dźwignie poruszają suwakami sygnałowymi tak jak normalne dźwignie sygnałowe i zależności wyglądają identycznie jak przy sygnalizacji kształtowej. W drugim przypadku plan świetlny jest jednocześnie pulpitem sterowniczym, na którym umieszczane są przyciski sygnałowe - zazwyczaj grupowe, przeznaczone do wyświetlenia sygnału na jednym z kilku sygnalizatorów, których przebiegi wykluczają się. Zmiany w konstrukcji nastawnicy są większe niż w pierwszym przypadku - nie ma suwaków sygnałowych, a więc także zawórek przeciwwtórnych pod blokami Po - uzależnienie uzyskuje się poprzez zastosowanie zastawek elektrycznych. Stosowana może być także blokada przekaźnikowa, której kontrolki i przyciski umieszcza się na pulpicie. Możliwość nastawienia sygnału za pomocą przycisku uzależniona jest od stanu bloku Pu oraz styków elektrycznych w skrzyni zależności. Przeciwwtórność liniową i stacyjną realizuje się poprzez przekaźniki przeciwwtórne, które po podaniu i wygaszeniu sygnału uniemożliwiają ponowne jego podanie - powrót przekaźnika przeciwwtórnego do stanu zasadniczego następuje po zablokowaniu bloku początkowego lub po zwolnieniu przebiegu i cofnięciu drążka przebiegowego. 
Zamek elektromagnetyczny służący do powiązania napędów elektrycznych ze skrzynią zależności Istnieje także możliwość włączenia w zależności zwrotnic z napędami elektrycznymi. Najczęściej uzależnienie realizuje się za pomocą zamka kluczowego z dźwigienką i poprzeczką opisanego wcześniej, przy czym wyciągane z niego klucze wkładane są do zamka elektromagnetycznego który posiada przyciski sterujące napędem i po przełożeniu zwrotnicy elektromagnetycznie zamyka włożony do zamka klucz. Na każdą zwrotnicę przypada para zamków, zwrotnicę przestawić można tylko wtedy gdy w obu zamkach znajdują się klucze. Zamki posiadają także kontrolki i przyciski do kasowania rozprucia czy też przestawiania przy uszkodzonej izolacji. |
   SM42-646   |
  (c) Paweł Okrzesik 2003-2010. Wykorzystywanie elementów witryny bez wiedzy i zgody autora zabronione.
|
||