       |
||
  » home » newsy » galeria » sterow. ruchem » wagony » mapa kolejowa » linia 117      » o stronie... » o autorze... » księga gości » linkownia » kontakt 
|
Urządzenia blokowe
Aparat blokowy Istotnym elementem większości nastawnic mechanicznych są bloki elektromechaniczne, umieszczane w aparatach blokowych. Znormalizowane aparaty blokowe mogą pomieścić ilość bloków będącą wielokrotnością liczby 4. Blok elektromechaniczny jest rodzajem zamka elektrycznego i może przyjmować dwa stany: zablokowany i odblokowany. Zablokowanie bloku odbywa się ręcznie, odblokowanie - samoczynnie, po spełnieniu odpowiednich warunków. Stan bloku uzależniany jest elektrycznie lub mechaniczne od innych elementów nastawnicy. Wyróżnia się bloki prądu stałego pracujące indywidualnie oraz bloki prądu przemiennego pracujące parami, przy czym wraz z zablokowaniem jednego bloku następuje odblokowanie drugiego. Blok prądu stałego 
Bloki tego typu najczęściej wykorzystywane są jako bloki przebiegowo-utwierdzające (Pu) - zablokowanie bloku jest warunkiem potrzebnym do podania sygnału i uniemożliwia zmianę utwierdzonych nim urządzeń (np. zwrotnic), a odblokowanie następuje po przejeździe pociągu przy współpracy z czujnikami torowymi. Blok składa się z trzech poruszających się pionowo prętów - zatrzaskowego, ryglowego i przyciskowego, połączonego z klawiszem blokowym, umieszczonym na górze aparatu blokowego. Wciśnięcie klawisza obniża pręty, przy czym pręt ryglowy i zatrzaskowy pozostają w położeniu dolnym. Wówczas blok zostaje zablokowany. Stan bloku kontrolowany jest przy pomocy barwy tarczki pokazującej się w okrągłym okienku z przodu aparatu blokowego. Do zwalniania (odblokowania) bloku służy elektromagnes połączony z prętami mechanizmem zatrzaskowym. Przepływ prądu przez elektromagnes powoduje zwolnienie prętów i ich wysunięcie się do położenia górnego pod wpływem działania sprężyny. Blok prądu przemiennego 
Bloki prądu przemiennego służą do uzależniania czynności na dwóch różnych posterunkach. Budową blok taki jest zbliżony do bloku prądu stałego. Charakterystycznym elementem takiego bloku jest tarczka zębata (pełniąca także rolę tarczki barwnej) połączona z prętami, opadająca lub unosząca się pod wpływem działania elektromagnesu. Bloki prądu przemiennego zawsze pracują parami, przy czym jeden z bloków zawsze jest zablokowany a drugi odblokowany. 
Blok elektromechaniczny prądu przemiennego (odblokowany). Aby zmienić stan pary bloków należy przycisnąć klawisz odblokowanego bloku - co powoduje zamknięcie obwodu elektrycznego elektromagnesów i obniżenie prętów tego bloku - oraz uruchomić induktor blokowy, który indukuje prąd zasilający elektromagnesy w obu blokach. Pod wpływem działania elektromagnesu w bloku blokowanym tarczka opada, a w odblokowywanym - unosi się, zwalniając blok. W ten sposób stan pary bloków został zmieniony. Induktor blokowy napędzany jest ręcznie korbką znajdującą się z boku aparatu. W nowszych rozwiązaniach prąd z induktora zastępowany jest prądem z przetwornic blokowych, włączanych automatycznie przy wciśnięciu klawisza blokowego lub przyciskiem nad aparatem blokowym. Uzależnianie bloków od innych urządzeń 
Zamki podblokowe Stan bloku uzależniany może być od innych urządzeń elektrycznie (za pomocą zastawek elektrycznych, wewnętrznego zestyku elektrycznego bloku kontrolującego jego stan) i mechanicznie, za pomocą zamków podblokowych i zawórek blokowych. Zastawki elektryczne unieruchamiają w pewnych warunkach klawisz blokowy, nie pozwalając na zablokowanie bloku. Zamki podblokowe, stosowane głównie w urządzeniach kluczowych, uzależniają możliwość zablokowania bloku/wyjęcia klucza z zamka od obecności klucza/stanu bloku. Zawórki są mechanizmami uzależniającymi stan bloku od położenia suwaków sygnałowych lub przebiegowych. Zastawki elektryczne 
Zastawka elektryczna Zastawki elektryczne umieszczane są nad blokami elektromechanicznymi i są mechanicznie sprzężone z klawiszem blokowym. Ich rolą jest uniemożliwienie blokowania bloku w pewnych warunkach, uzależnionych elektrycznie. Wyróżnia się m.in. zastawki na prąd ciągły i zatrzaskowe. Zastawka na prąd ciągły unieruchamia klawisz podczas przepływu prądu przez zastawkę. Zasada działania zastawki zatrzaskowej jest podobna do bloku elektromechanicznego - w stanie zasadniczym jest ona zablokowana i uniemożliwia blokowanie uzależnionego bloku, a po chwilowym przepływie prądu przez zastawkę zwalnia się - wciśnięcie klawisza blokowego ponownie ją blokuje. Zawórki blokowe 
Zawórki blokowe (przebiegowe) Zawórki umieszczone są w podstawie blokowej (pod aparatem blokowym), za szybką kontrolną. Zawórka składa się z części górnej, poruszanej prętem ryglowym bloku, oraz dolnej, obracającej się na wałku wraz z ruchem suwaka/suwaków zależnościowych w skrzyni zależności. Kształt tych części zależy od rodzaju wzajemnego uzależnienia bloku i suwaków. Wyróżnia się kilka rodzajów zawórek. 
Zawórka przebiegowa uzależnia stan bloku od suwaka przebiegowego. Zawórki takie stosowane są m.in. w blokadzie stacyjnej. Podobnej konstrukcji zawórka końcowa, umieszczana pod blokiem Ko, uzależnia możliwość blokowania bloku od położenia dźwigni sygnałowej. Wycięcie w kołnierzu zawórki posiada luz - umożliwia to częściowe przełożenie drążka przebiegowego przy usterce urządzeń blokowych, wówczas pomimo niemożności podania sygnału można zamknąć przebieg. 
Zawórka przebiegowo-sygnałowa po zablokowaniu bloku Pu zwalnia dźwignie sygnałowe i zamyka drążek przebiegowy. Wałki obu segmentów poruszają się na jednej osi, przy czym wałek segmentu przebiegowego jest drążony. Zawórka napędzana jest dwoma prętami bloku - przyciskowym oraz ryglowym. Klamka poruszana prętem ryglowym zamyka suwak przebiegowy i sygnałowy, przyciskowym - sygnałowy (segment sygnałowy zwalniany jest dopiero po zablokowaniu bloku i puszczeniu klawisza). 
Zawórki przeciwwtórne stosowane są w blokadzie stacyjnej i uniemożliwiają wielokrotne przełożenie dźwigni sygnałowej. Przy przekładaniu dźwigni wahadełko wychyla się i klamka zastawcza opada, uniemożliwiając ponowne przełożenie dźwigni. Klamka wraca do zasadniczego położenia po kolejnym odblokowaniu bloku. Podobnej budowy zawórki początkowe oraz pozwolenia stosowane są w blokadzie liniowej. Zawórka pozwolenia wyróżnia się tym że połączona jest prętem z sąsiednią zawórką początkową blokady, i zwalnia się razem z nią. Oznaczenia urządzeń blokowych na schematach |
   EN57-942   |
  (c) Paweł Okrzesik 2003-2010. Wykorzystywanie elementów witryny bez wiedzy i zgody autora zabronione.
|
||