       |
||
  » home » newsy » galeria » sterow. ruchem » wagony » mapa kolejowa » linia 117      » o stronie... » o autorze... » księga gości » linkownia » kontakt 
|
Półsamoczynna elektromechaniczna blokada liniowaElektromechaniczna blokada liniowa, podobnie jak stacyjna, opiera się na działaniu bloków prądu przemiennego. Wyróżnia się dwa podstawowe typy blokady: składająca się z jednej pary bloków blokada jednokierunkowa, stosowana na szlakach z ruchem jednokierunkowym, oraz - wykorzystująca trzy pary bloków - blokada dwukierunkowa, stosowana na szlakach o ruchu dwukierunkowym. Blokada jednokierunkowa Blokada dwukierunkowa typu C Blokada dwukierunkowa typu A Blokada dwukierunkowa typu N Blokada dwukierunkowa typu B Blokada jednokierunkowa Jednokierunkowa blokada liniowa stosowana jest najczęściej w przypaku linii dwutorowych. Składa się z jednej pary bloków: początkowego (Po) na posterunku na początku szlaku/odstępu, oraz końcowego (Ko), na posterunku na końcu. W stanie zasadniczym (szlak wolny) blok Po jest odblokowany umożliwiając wyprawienie pociągu na szlak, a blok Ko - zablokowany. W celu wyprawienia pociągu dyżurny/nastawniczy nastawia przebieg wyjazdowy i blokuje blok Po, odblokowując tym samym blok Ko na drugim posterunku. W ten sposób blokada została zablokowana - pociąg znajduje się na szlaku. Blok Po blokowany może być dopiero po nastawieniu i cofnięciu sygnału na semaforze wyjazdowym. W przypadku dźwigni sygnałowych realizowane jest to przy pomocy zawórki początkowej pod blokiem Po - jedną z jej funkcji jest umożliwienie blokowania bloku dopiero po obsłużeniu i cofnięciu dźwigni sygnałowej. Zależność ta może być zrealizowana na drodze elektrycznej, poprzez elektryczną zastawkę zatrzaskową nad blokiem Po, która zwalnia klawisz bloku po wyświetleniu i wygaszeniu sygnału na semaforze umożliwiając tym samym zablokowanie bloku. Po przełożeniu i cofnięciu dźwigni semafora wyjazdowego jeden z elementów zawórki początkowej działający tak samo jak zawórka przeciwwtórna uniemożliwia ponowne przełożenie dźwigni. Ponieważ zawórka taka zwalnia się dopiero po ponownym odblokowaniu bloku, będzie także trzymać w zamknięciu wszystkie dźwignie sygnałowe odnoszące się do wyjazdu na dany szlak podczas gdy blokada jest zablokowana. W przypadku nastawiania sygnałów przyciskami na pulpicie zależność ta realizowana jest przekaźnikiem przeciwwtórnym. Blok końcowy służy do zwalniania blokady. Następuje to poprzez zablokowanie tego bloku, co powoduje odblokowanie się bloku Po i powrót blokady do stanu zasadniczego. Blok końcowy zablokować można jednak tylko przy określonych warunkach. Aby uniemożliwić zablokowanie bloku podczas gdy pociąg jest jeszcze na szlaku, nad blokiem tym umieszczona jest elektryczna zastawka zatrzaskowa (zastawka liniowa) która zwalnia klawisz blokowy dopiero po wykryciu przejazdu pociągu przy pomocy przycisku szynowego z szyną izolowaną, umieszczonego przy wjeździe na stację. Blokowanie bloku końcowego uniemożliwione jest także podczas gdy nastawiony jest sygnał na semaforze wjazdowym ze szlaku - zrealizowane jest to poprzez zawórkę końcową umieszczoną pod blokiem Ko - w przypadku dźwigni sygnałowych - lub elektryczną zastawkę nad blokiem Ko. Blokada dwukierunkowa typu C 
Blokada dwukierunkowa, stosowana na szlakach o ruchu dwukierunkowym, posiada dwa zespoły bloków Po/Ko dla każdego kierunku ruchu, działające identycznie jak w blokadzie jednokierunkowej, oraz dodatkową parę bloków pozwolenia, które służą do określenia kierunku z którego może wyprawiony zostać pociąg i wykluczenia wyprawienia pociągu z drugiej strony. Bloki pozwolenia służą do określenia który z posterunków może wyprawić pociąg na dany szlak. Odblokowany blok umożliwia wyprawienie pociągu i zablokowanie blokady w danym kierunku. Ponieważ jeden z bloków w parze zawsze jest odblokowany, istnieje uprzywilejowany kierunek w którym można wyprawić pociąg przy zasadniczym stanie pary bloków Poz. Przeważnie jest to kierunek zgodny ze wzrostem kilometrażu linii, a więc blok Poz na posterunku od strony początku linii w stanie zasadniczym jest odblokowany. Zmiana stanu pary bloków Poz następuje poprzez zablokowanie bloku Poz w nastawni która aktualnie ma pozwolenie, i umożliwia wyprawienie pociągu z przeciwnego kierunku. W przypadku stosowania dźwigni sygnałowych blok pozwolenia uzależniony jest od innych bloków zawórką pozwolenia. Zawórka ta ma budowę podobną do zawórki przeciwwtórnej, ponadto jest połączona mechanicznie z zawórką początkową (blok Po i Poz umieszczone muszą być obok siebie). Po przełożeniu i cofnięciu dźwigni sygnałowej semafora wyjazdowego zawórka ta zamyka się i uniemożliwia blokowanie bloku Poz. Zwolnienie zawórki pozwolenia następuje razem ze zwolnieniem zawórki początkowej, w momencie odblokowania bloku Po - czyli zwolnienia szlaku. Możliwe jest to dzięki zastosowaniu mechanicznego uzależnienia zawórek. Przy nastawianiu sygnałów przyciskiem na pulpicie zależność ta realizowana jest poprzez zastawkę elektryczną nad blokiem Poz, która uniemożliwia zablokowanie tego bloku w czasie gdy blokada jest zablokowana. W przypadku blokady dwukierunkowej obsługiwanej z nastawni wykonawczej blokowanie bloku Poz uzależnione jest od nastawni dysponującej - aby zablokować blok nastawnia wykonawcza musi otrzymać od niej tzw. zlecenie. W tym celu nad blokiem Poz umieszczona jest elektryczna zastawka zatrzaskowa, która zwalniana jest przez dyżurnego ruchu za pomocą zwalniacza kluczowego lub osobnego bloku Dzl (danie zlecenia) w nastawni dysponującej. Posterunki odstępowe W przypadku posterunków odstępowych na linii z blokadą jednokierunkową każdy odstęp wyposażony jest w oddzielną parę bloków Po/Ko. Przy blokadzie dwukierunkowej każdy posterunek odstępowy obsługuje bloki początkowe i końcowe dla każdego kierunku ruchu, a bloki pozwolenia połączone są między stacjami krańcowymi. Obwody bloków Poz przeprowadzone są ponadto przez styki bloków na posterunkach odstępowych w celu uzależnienia możliwości dania pozwolenia od sytuacji na szlaku. Bloki Po/Ko danego kierunku na posterunku odstępowym blokowane są wspólnym klawiszem blokowym. Inne rodzaje blokad elektromechanicznych Aktualnie praktycznie jedyną używaną jeszcze blokadą elektromechaniczną jest opisana wyżej blokada typu C. Inne, niestosowane już typy blokad dwukierunkowych, typu A, B, N nie posiadały kierunku uprzywilejowanego - w stanie zasadniczym stan urządzeń blokowych na obu posterunkach był identyczny. Blokada dwukierunkowa typu A 
Blokada tego typu posiadała aż 5 bloków na każdej ze stacji: po jednej parze bloków Po/Ko dla każdego kierunku, dwie pary bloków Dp/Op (dania i otrzymania pozwolenia) oraz tzw. przerywacz (Prz). W stanie zasadniczym bloki Po, Dp, Prz są odblokowane, Ko, Op zablokowane. Semafory wyjazdowe trzymane są w zamknięciu przez zablokowane bloki Op. Zablokowanie bloku Dp na sąsiedniej stacji powoduje zwolnienie tego zamknięcia i możliwe jest wyprawienie pociągu na szlak. Jednocześnie zablokowany blok Dp dodatkowo zamyka dźwignie semaforowe na stacji dającej pozwolenie. Zanim podany zostanie sygnał pozwolenie można zwrócić blokując blok Op. Po nastawieniu semafora samoczynnie zablokowany zostaje tzw. przerywacz - blok pozbawiony klawisza, który w stanie zablokowanym przerywa połączenie między blokiem Op a blokiem Dp na drugiej stacji uniemożliwiając tym samym zwrócenie pozwolenia. Po wyjeździe pociągu blok Op zostaje zablokowany razem z blokiem Po poprzez uzależnienie ich klawiszy blokowych. Odblokowanie bloku Dp w sąsiedniej stacji nastąpi jednak dopiero po zablokowaniu tam bloku Ko po dojeździe pociągu do końca szlaku. Ciekawostką był fakt iż po wyprawieniu pociągu stacja mogła dać pozwolenie na wyjazd kolejnego składu w przeciwnym kierunku jeszcze zanim poprzedni zwolnił szlak (tzw. ostre skrzyżowanie). Wówczas do czasu zwolnienia szlaku semafory wyjazdowe trzymane były w zamknięciu przez zablokowany jeszcze blok Dp. Wraz z zablokowaniem bloku Ko odblokowywany zostaje blok Dp danej stacji oraz Po stacji wysyłającej pociąg i urządzenia powracają do stanu zasadniczego. W przypadku istnienia posterunku odstępowego na stacjach krańcowych pojawiała się dodatkowa para bloków pozwolenia. Funkcjonowały pary bloków Dp1/Op1 oraz Dp2/Op2, za pomocą pierwszej z nich dawane było pozwolenie na wyprawienie jednego pociągu, za pomocą drugiej - dwóch pociągów jeden po drugim. Istniały więc w tej sytuacji 4 pary bloków pozwolenia co daje aż 7 par bloków na stacjach na końcach szlaku. Blokada dwukierunkowa typu N Blokada typu N ma podobną konstrukcję i działanie do blokady typu A. Różnica polega na zastąpieniu przerywacza stykiem elektrycznym poruszanym suwakami sygnałowymi. Styk ten znajdował się pod zawórką przeciwwtórną bloku początkowego (tzw. styk zawórkowy). Blokada typu N posiadała więc po 4 bloki na każdej stacji (lub 6 bloków w przypadku posterunku odstępowego). Blokada dwukierunkowa typu B Blokada typu B posiada po 3 pary bloków: Po, Ko oraz Dp. W stanie zasadniczym bloki Po i Ko są zablokowane, a blok Dp - odblokowany. Zablokowanie tego bloku powoduje odblokowanie bloku początkowego na drugiej stacji i umożliwia wyprawienie pociągu na szlak. Wraz z zablokowanie bloku Po zablokowany zostaje blok Dp (połączony wspólnym klawiszem blokowym) oraz blok Ko na drugiej stacji. Zablokowanie bloku końcowego powoduje odblokowanie obu bloków Dp i powrót urządzeń do stanu zasadniczego. |
  -min.jpg) EN57-1721   |
  (c) Paweł Okrzesik 2003-2010. Wykorzystywanie elementów witryny bez wiedzy i zgody autora zabronione.
|
||